1 A Targaiski Cywilizacje miejskie

„1 A Targaiski. Cywilizacje miejskie Turkmenii. ..Z Otchłani Wicków". I9K6. nr 1.
ośrodki, które przybrały nieco inne formy. Nic były przez to niższe, były po _ prostu inne — lecz to ogromny, całkiem osobny temat. Otóż południowa Turkmenia nie była enklawą, również południowy Uzbekistan stwarzał analogiczne warunki pierwotnemu rolnictwu, także tam sieć rzek i strumieni niejako spowodowała budowę urządzeń nawadniających. W południowym Turkiestanie i południowym Uzbekistanie, rolnictwo datuje się już od IV tysiąclecia, a winorośl była tam jedną z pierwszych podstawowych roślin uprawnych. Z tej strefy droga niedaleka do południowych wybrzeży Mora Kaspijskiego. Czy na nizinnym skrawku lądu pomiędzy tym morzem a łańcuchem Elbrusu mieszkała szafarka Siduri Czy doliną rzeki Safid i dalej Wyżyną Irańską wędrowało wino do Mezopotamii Nie wiadomo, ważne jednak jest, iż rzeczywiście istniał obszar, z którego winorośl i wino mogło przybyć do Mezopotamii, obszar, na którym uprawa krzewu winorośli była dawniejsza niż mezopotamskie miastapaństwa. obszar, do którego trzeba było przedsięwziąć wędrówkę z Uruku. jak to uczynił Gilgamesz. .
I ważne jest także, że istniała strefa wzajemnych oddziaływań i powfązań, zaznaczona materialnie, czytelna w źródłach archeologicznych, w obrębie najstarszego pasa rolniczego w tej części świata. Przytaczanie szczegółowych danych nie mieści się w konwencji niniejszej książki, niemniej wymieńmy wymianę najszerzej pojętej informacji, elementów kultury — materialnej na pewno, duchowej najprawdopodobniej — pomiędzy Wyżyną Irańską (np. osada neolityczna Sialk. na południe od Teheranu najwcześniejsze jej warstwy pochodą 5500 r. p.n.e.) a południową Turkmenią i Armenią (skąd z okolic jeziora Wan pochodził obsydian znajdowany w wymienionych regionach).“(13)